Şirketlerde Tasfiye Nasıl Yapılır?

0

Şirketlerde tasfiye işlemleri hakkındaki tüm detayları yazımızda bulabilirsiniz. Şirketler açısından istenmeyen bir durumda olsa zaman zaman şirketlerin tasfiye süreciyle yüz yüze gelmesi kaçınılmaz bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü kurulan her şirket sonsuza kadar faaliyetini devam ettirme arzusuyla kurulur.

Yazımızda tasfiye sürecinde  neler yapılacağı, nelere dikkat edileceği, hangi durumlarda tasfiyeye girileceği gibi konulara çok derine inmeden okuyucumuzu bilgilendirmek istedik.

Şirketlerin tasfiyeye giriş nedenleri nelerdir ?

Şirketler bazı sebeplerin oluşması sebebiyle tasfiye sürecine girer. Bu sebeplerin biri yada bir kaçının oluşması durumunda şirket için tasfiye süreci başlamış olur. Bu sebepler şunlardır;

  • Ticaret mahkemesi kararıyla şirketin iflasına karar verilmiş olması, (Şirketlerin iflas durumunu daha önce iflas ve konkordato başlığıyla inceledik, arzu ederseniz ilgili yazımızdan ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.)
  • Şirketlerin başlangıçta yaptıkları ana sözleşmelerinde belirtilen sürenin dolmuş olması
  • Şirketlerin mevcut sermayelerinin üçte iki oranında erimesi ve şirket tarafından bu sermayenin ikame edilememesi
  • Şirket birleşmeleri ya da şirket evliliği
  • Ortaklar kurulunca yapılacak toplantıda şirketin tasfiyesine karar verilmesi
  • Şirketin kuruluş amacına ulaşması ya da bu amaca ulaşmanın imkansız hale gelmesi
  • Tek ortağı bulunan şirketlerde tek ortağın ölümü ve varislerin şirket ortağı olmak istememesi

Tasfiye başvurusunda gerekli evraklar nelerdir ?

Fesih, tasfiye ve iflas hallerinde vergi yükümlülüğü vergiye ilişkin olay ve işlemlerin tamamen sona erdirilmesine kadar devam eder.  Şirketlerin Vergi dairelerine hangi bildirimde hangi belgeleri sunmaları gerektiği hususunu şirketlerde yapılacak işlemlerde aranacak belgeler başlığında okurlarımızla paylaştık dilerseniz ilgili yazımızı da okuyabilirsiniz.

Tasfiyeye girişte şu belgeler vergi dairesine bildirilmelidir;

  • Tasfiye giriş kararının noter onaylı örneği
  • Tasfiyeye giriş bilançosu
  • Tasfiyeye giriş kararının tescil tarihini gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilan makbuzu
  • Tasfiye halinde unvanı altında tasfiye memurunun imza sirkülerinin  aslı veya noter onaylı örneği
  • Tasfiye memurunun kimlik kartı

Tasfiye kapanışına ilişkin bildirim ve dilekçe ekinde ise şunlar yer almalıdır;

  1. Tasfiye kapanış kararının noter onaylı örneği ya da vergi dairesi yetkililerine onaylatmak üzere aslı ve fotokopisi
  2. Tasfiye kapanış kararının tescil tarihini gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilan makbuzu

Tasfiyeye giriş bildirimi üzerine şirketin kayıtlı olduğu vergi dairesi şirket unvanının başına tasfiye halinde ibaresini ekler. Vergi sorumlusu olarak tasfiye tarihi itibariyle atanan tasfiye memurlarını işler.

Tasfiyeye giriş vergi dairesi bildirim süresi nedir ?

Bilindiği üzere tasfiye Kurumlar Vergisi Kanununda ve Türk Ticaret Kanununda yer almıştır. Ancak; bu kanunlarda tasfiyenin bitiş süresine ilişkin net bir ibare bulunmamaktadır.  Konuyu şöyle açıklayabiliriz. Tasfiyenin Ticaret Siciline tescil  ettirildiği tarih, tasfiyenin  başlangıç  tarihi olarak kabul edilir,    Tasfiyenin son bulduğu tarih ise, son bilanço ve hesap durumunun onaylanıp, tasfiye memurlarınca  şirketin tasfiyesinin bitirildiği şirket genel kurulunun karar tarihidir.

Şirket tasfiyelerinde vergi incelemesi nasıl yapılır ?

Şirketlerin incelenmesine ya da incelenmemesine izin verecek kurum Maliye ve Hazine Bakanlığıdır. Şöyle ki;  Şirketlerin hukuki statülerini, faaliyet gösterdikleri alanları ve tasfiyeye giriş tarihindeki aktif büyüklüklerini dikkate almak suretiyle tasfiye işlemlerine yönelik inceleme yaptırmamaya Maliye ve Hazine Bakanlığı yetkilidir.

Tasfiye işlemlerinin  Gelir İdaresi Başkanlığı  tarafından  vergi incelemesine konu edilmesi ise şöyledir: Tasfiye işlemlerinin incelenmesi istemini  içeren dilekçenin ilgili  vergi dairesine verilmesinden itibaren en geç üç ay içerisinde vergi incelemelerine başlanılacak, vergi incelemesinin bitmesini takip eden otuz gün içinde de vergi dairesi, söz konusu  vergi incelemesinin sonucunu tasfiye memuruna bildirecektir.

Şirket tasfiyelerinde tasfiye dönemi

Hesap dönemi bir takvim dönemini kapsamaktadır. Tasfiyeye giren şirketlerde ise hesap dönemi kavramını yerini tasfiye dönemi almaktadır.  Bu dönem kurumun  tasfiyeye girdiği tarihten başlar, bu tarihten aynı takvim yılı sonuna kadar olan  dönem ile bu dönemden sonraki her takvim yılı bir tasfiye dönemi sayılır. Tasfiyenin aynı takvim yılı içinde sona ermesi halinde tasfiye dönemi şirketlerin tasfiye haline girdiği tarihten başlar ve tasfiyenin bittiği tarihe kadar devam eder. Tasfiyenin son bulduğu dönemin sonunda, tasfiye kar veya zararı kesin olarak tespit edilir.

Tasfiye memurunun atanması nasıl olur ?

Türk Ticaret Kanunun 536. maddesinde Tasfiye memurunun atanmasına ilişkin şu ibare bulunmaktadır.   Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru atanmadığı takdirde, tasfiye, yönetim kurulu tarafından yapılır. Tasfiye memurları pay sahiplerinden veya üçüncü kişilerden olabilir. Tasfiye ile görevlendirilenler esas sözleşmede veya atama kararında aksi öngörülmemişse olağan ücrete hak kazanırlar.

Tasfiye memurunun sorumlulukları nelerdir ?

Tasfiye memurlarının sorumluluklarını başlıklar halinde ve kısaca anlatmaya çalışacağım. Ayrıntılı bilgi için Türk Ticaret Kanunun 540 ve devamı maddelerini inceleyebilirsiniz.

Türk Ticaret Kanununda Tasfiye memurlarını bir çok konuda sorumlu tutmuştur. Ancak bu sorumlulukların kusurdan ve kasıttan kaynaklandığı unutulmamalıdır. Tasfiye memurunun kusurlu olduğunun kanıtlanması yükümlülüğü davacıya aittir. Tasfiye memuru üzerine düşen görevlerde gerekli özenin gösterilmemesi durumu kusuru kanıtlar.

Örnek verecek olursak Şirket tasfiyesi sırasında alacaklıların çağrılması ve korunmasına ilişkin maddede var olan hükümlere aykırı hareket eden tasfiye memuru haksız ödediği paralardan sorumlu olacaktır. Ancak burada da belirtmek isterim ki burada sorumluluk kusura bağlıdır.

Tasfiye memuru nasıl azledilir ?

Tasfiye Memurunun görevden alınması haklı sebeplerin varlığı halinde iki şekilde mümkündür. Tasfiye memurunun azli çok istisnai ve karşılaşılmayan bir durumdur.

Türk Ticaret Kanunu madde 546’ya göre, tasfiyeye ilişkin kararlar 418. madde uyarınca alınır. Türk Ticaret Kanunu madde 418’e göre de genel kurul, Türk Ticaret Kanunun’da ve esas sözleşmede daha ağır nisap öngörülmemiş ise sermayenin en az dörtte birini karşılayan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin katılımıyla toplanır, ilk toplantıda dörtte bir katılım sağlanamazsa, ikinci toplantıda nisap aranmaz. Kararlar, toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğu ile verilir.

Buna göre esas olan, tasfiye memurunun genel kurul kararıyla azlidir. Bunun için de esas sözleşme de daha ağır bir nisap öngörülmüş ise (tasfiye memurunun azli ile ilgili olarak sözleşmeye hüküm koyulabilir ve karar nisabı ağırlaştırılabilir) genel kurulun bu nisapla tasfiye memurunu azli gerekir.

Genel kurul tasfiye memurunun azline karar vermiyorsa pay sahibi ancak haklı sebeplerin varlığı halinde tasfiye memurunun azlini mahkemeden talep edebilir. Bu durumda pay sahibi haklı sebebi ortaya koymalı ve ispatlamalıdır. Sebebin haklılığını değerlendirecek olan mahkemedir. Sebebi haklı bulan mahkeme azil ve yeni tayin işlemi yapabilir.


Cevap Gönder

E-posta adresiniz yorumunuzda yayınlanmayacaktır.